Waarom geen horeca in het buitengebied?
Ruimtelijke ordening speelt hier een duidelijke bij. Bereikbaarheid, parkeren, overlast, allemaal redenen waarom horeca niet overal past. Maar wat als je als trouwlocatie een arrangement wil bieden? Of op een recreatieterrein ook huwelijken wil voltrekken?
Het is noodzakelijk om per situatie naar de bestaande kaders te kijken. Wat kan wel, en wat niet?
Omgevingsplan
Het omgevingsplan vormt het eerste toetsingskader. Daarin staat welke activiteiten op een locatie zijn toegestaan en onder welke voorwaarden. Past de gewenste horeca-activiteit daar niet binnen, dan moet worden gekeken of er mogelijkheden zijn om hiervan af te wijken, een tijdelijke vergunning hiervoor te verlenen of het omgevingsplan aan te passen.
Ondergeschikte horeca
Of een bruiloftsfeest is toegestaan, hangt af van de concrete regels die voor de locatie gelden en het concept van een bruiloftsfeest (o.a. aantal mensen, geluid, alcohol, parkeren, bereikbaarheid en calamiteitenroute en of het eenmalig is of dat de locatie in de portfolio zit). Wanneer horeca slechts als ondergeschikte activiteit is toegestaan, betekent dit niet automatisch dat de locatie ook als zelfstandige horecagelegenheid of permanente trouwlocatie kan worden geëxploiteerd.
Omgevingsvergunning
Wanneer een gewenste activiteit niet binnen het omgevingsplan past, kan in sommige gevallen een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) uitkomst bieden. De gemeente beoordeelt dan of de activiteit, ondanks dat deze niet binnen de bestaande regels past, ruimtelijk aanvaardbaar is.
Daarbij kunnen verschillende aspecten een rol spelen, zoals verkeersveiligheid, parkeren, geluidbelasting en de impact van de activiteit op de omgeving. Ook het economische en toeristische belang kan onderdeel zijn van de belangenafweging.
Een BOPA betekent echter niet dat een activiteit automatisch kan worden toegestaan Het kan ook grenzen stellen aan de ontwikkeling van horeca in het buitengebied. De gemeente moet beoordelen of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en of de activiteit vanuit ruimtelijk oogpunt aanvaardbaar is. Uiteindelijk kan de gemeente dus ook besluiten om de omgevingsvergunning niet te verlenen.
Horecabeleid in het buitengebied
Naast het omgevingsplan kan ook ander gemeentelijke beleid een belangrijke rol spelen. Gemeenten kunnen ervoor kiezen om specifiek beleid op te stellen voor horeca en recreatieve activiteiten in het buitengebied. Daarmee kunnen zij richting geven aan de vraag welke vormen van horeca wenselijk zijn en onder welke voorwaarden deze kunnen worden toegestaan.
Een dergelijk beleidskader kan bijvoorbeeld duidelijkheid geven over de omvang van de horeca, de locatie, openingstijden, parkeren en de relatie met de bestaande functie van een locatie.
Beleid biedt daarmee niet automatisch meer mogelijkheden voor ondernemers maar wel duidelijkheid wat de gemeente wil. Tegelijkertijd kan duidelijk beleid wel zorgen voor meer voorspelbaarheid: ondernemers weten beter waar zij aan toe zijn en gemeenten kunnen aanvragen op een meer consistente manier beoordelen.
Wat is een oplossing?
Een standaardoplossing bestaat niet. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar de vraag óf horeca in het buitengebied gewenst is, maar vooral naar wat op een specifieke locatie ruimtelijk en juridisch mogelijk is. Horeca moet gedefinieerd zijn, zo is eenmalig op locatie voor een besloten gezelschap Alcoholwet technisch anders dan een horecabedrijf of een evenement met een artikel 35 ontheffing.
Voor ondernemers begint het met het bepalen welk concept ze willen gaan neerzetten. Vervolgens ga je dat in kaart brengen en toetsen aan het omgevingsplan. Er kan worden onderzocht of de activiteit binnen de bestaande regels past of dat een vergunning of wijziging van het omgevingsplan nodig is. In bepaalde gevallen kan een bouwvergunning en een gebruiksmelding nog nodig zijn.
Een harde "nee" hoeft dus niet altijd het eindpunt te zijn. Een goed onderbouwd plan, waarbij bereikbaarheid, parkeren, geluid en de impact op de omgeving, en dus ook flora en fauna, vooraf worden meegenomen kan inzichtelijk maken wat nodig is om het wel te realiseren. Er zullen ook altijd initiatieven zijn die op een gewenste locatie niet kunnen.