Nieuws
Bierbrouwerijen: ondanks daling in aantallen toch veel vragen over nieuwe initiatieven
24 juni 2025Regelmatig krijgen we vragen over het brouwen van bier voor, in en bij horecagelegenheden. Wat zijn de regels en vereisten om een brouwerij te starten? Reden genoeg om de cijfers erbij te pakken: hoe staat het er eigenlijk voor in Nederland?
- De vereniging van Nederlandse Brouwers heeft 14 aangesloten brouwerijen.
- CRAFT, de branchevereniging voor onafhankelijke brouwerijen in Nederland, vertegenwoordigt momenteel 180 brouwerijen.
Op de website van CRAFT stond recent een CBS-publicatie:
“Op 1 januari 2025 waren er 740 bierbrouwerijen in Nederland. Dit zijn er 40 minder dan begin 2024. Het is de eerste keer sinds 2010 dat er minder brouwerijen zijn dan het jaar ervoor”.
Het bericht geeft ook informatie over de groei in het aantal werknemers, kosten en opbrengsten van de afgelopen jaren.
In de Volkskrant werd Jan Ausems, voorzitter van de Stichting en CRAFT Bierpersoon 2025, aangehaald. Hij zegt: “Wij hebben in Nederland de meeste bierbrouwerijen per hoofd van de bevolking ter wereld. Dat aantal moest natuurlijk een keer dalen.”
Artikel BHBW uit 2019
In een eerder artikel op bhbw.nl, destijds nog op basis van de Drank- en Horecawet, schreven we hier al over. De basisgedachte is nog hetzelfde, evenals de relevante artikelen: artikel 14, eerste lid, artikel 18, tweede lid en artikel 25. Deze zijn nu opgenomen in de Alcoholwet.
Integrale aanpak voorkomt teleurstellingen
Bij vragen over het starten van een brouwerij spelen meerdere wetten en regels een rol. Wanneer een nieuw initiatief zich aandient, is het belangrijk om een volledig en goed onderbouwd bedrijfsplan te ontvangen én daar actief naar te vragen. Als gemeente moet je weten dat je niet op alle onderdelen het toezicht of de bevoegdheid hebt. Toch is het belangrijk initiatiefnemers goed te informeren of door te verwijzen om teleurstellingen te voorkomen.
Alcoholwet
De Alcoholwet bepaalt onder andere dat tappen (voor gebruik ter plaatse) en slijten (verkoop voor gebruik elders) niet vanuit één en dezelfde ruimte mogen plaatsvinden. Deze scheiding is dwingend voorgeschreven. Ook de toegang tot ruimtes met verschillende functies wordt in de Alcoholwet geregeld, onder andere om te voorkomen dat mensen onnodig in de verleiding worden gebracht. Daarnaast zijn er diverse andere voorschriften en verboden die uit de Alcoholwet voortvloeien.
Omgevingswet als basis
De eerste stap bij zo’n initiatief is het beoordelen van de bestemming. Met behulp van ‘Regels op de Kaart’ moet beoordeeld worden óf de gewenste activiteiten op de betreffende locatie zijn toegestaan. De zogenaamde ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL) is daarbij de eerste toets. Bij afwijkingen kan een omgevingsvergunning tijdelijk of structureel uitkomst bieden. De Omgevingswet bevat daarnaast regels over onder andere brandveiligheid, vluchtroutes, bouw- en constructie-eisen en de bijbehorende vergunningen.
Accijns
In het Handboek Accijns en bijbehorende tarieven is veel informatie te vinden over de berekening en toepassing van accijnzen. Voor initiatiefnemers is het belangrijk om hiervan op de hoogte te zijn. Bier mag je voor eigen gebruik brouwen, maar je mag het niet zonder vergunning verkopen. Zie: Zelf accijnsgoederen maken.
Wil je bier of wijn verkopen dat je zelf hebt gemaakt? Dan moet je je inschrijven bij de Kamer van Koophandel en de Belastingdienst (soms via inschrijving bij de KvK). Daarnaast is een vergunning bij de Douane verplicht: een zogenoemde 'Vergunning accijnsgoederenplaats' is vereist.
Warenwet
De Warenwet, waarbij de NVWA als toezichthouder optreedt, vormt een belangrijke wettelijke basis. Deze wet gaat niet alleen over voedselveiligheid, maar ook over de productieomstandigheden, verpakkingen en etikettering.
Conclusie
Het starten van een bierbrouwerij is voor velen een lang gekoesterde droom. De overstap van hobbymatig brouwen naar commerciële verkoop vraagt om een grondige voorbereiding. Net als bij veel andere vormen van ondernemerschap gaat het niet alleen om het maken van een goed product. Ook alle randvoorwaarden en wettelijke vereisten moeten op orde zijn. Pas als alle vinkjes op groen staan, kan een succesvol bierbrouwinitiatief écht van start gaan.
.jpg?2)
