In 2023 schreven we al over de Wet explosieven voor civiel gebruik (Wecg) en de rol die de overbrengingsvergunning daarin speelt. Inmiddels heeft de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) aangekondigd vanaf 1 september 2026 actief en strikt te gaan handhaven op deze regelgeving. Hierdoor kunnen gemeenten de komende tijd meer aanvragen verwachten van sportschutters die buskruit willen vervoeren.
Vanaf die datum mag buskruit uitsluitend worden verkocht en vervoerd wanneer de vervoerder beschikt over een geldige overbrengingsvergunning. Deze vergunning moet worden aangevraagd bij de gemeente waar de explosieve stof naartoe wordt gebracht.
In de praktijk blijkt echter dat veel gemeenten deze procedure nog niet of slechts gedeeltelijk hebben ingericht. Nu de ILT heeft aangekondigd actief te gaan handhaven, is het belangrijk dat gemeentebesturen voorbereid zijn op een mogelijke toename van aanvragen.
Wettelijk kader
Artikel 10 van de Wecg bepaalt dat voor het overbrengen van explosieven een vergunning vereist is. Op basis van de aanvraag beoordeelt het bevoegd gezag of aanvullende beveiligingsmaatregelen noodzakelijk zijn en of de aanvrager beschikt over de vereiste erkenning.
Deze erkenning is geregeld in artikel 17 van de Wecg. Deze erkenning wordt aangevraagd bij de korpschef van de politie en heeft een geldigheidsduur van vijf jaar.
Welke informatie moet worden aangeleverd?
De ILT adviseert om bij een aanvraag voor een overbrengingsvergunning in ieder geval de volgende gegevens op te nemen:
· De herkomst van de explosieven;
· Een geldige Wecg erkenning;
· De bestemming;
· Een beschrijving van de veiligheidsmaatregelen tijdens het transport;
· De geplande route;
· De datum of periode van het transport.
Praktische toepassing voor sportschutters
Voor sportschutters die uitsluitend kleine hoeveelheden buskruit voor civiel gebruik vervoeren, adviseert de ILT om de overbrengingsvergunning af te geven voor dezelfde geldigheidsduur als de erkenning op grond van artikel 17 Wecg, of zelfs voor onbepaalde tijd. Daarbij kan als voorschrift worden opgenomen dat de vergunninghouder gedurende de gehele looptijd moet beschikken over een geldige erkenning.
Gemeenten kunnen er ook voor kiezen om voor ieder afzonderlijk transport een nieuwe vergunning te verlenen. In de praktijk zou dit echter leiden tot een aanzienlijke administratieve belasting voor zowel vergunningverleners als sportschutters. Omdat sportschutters slechts beperkte hoeveelheden buskruit mogen aanschaffen, zou het telkens opnieuw aanvragen van een vergunning, inclusief het betalen van leges, veel extra werk opleveren.
Ruimte voor lokaal beleid
Het blijft aan gemeenten zelf om te bepalen welke voorschriften zij verbinden aan een overbrengingsvergunning en hoelang deze geldig is. Daarbij ligt voor het vervoer van buskruit door sportschutters de nadruk vooral op de bestemming van het kruit. Het is voor de gemeente van belang te weten waar deze stoffen uiteindelijk worden opgeslagen, zodat relevante diensten hiervan op de hoogte zijn.
De overige gegevens die de ILT adviseert op te nemen, zoals een routebeschrijving of uitgebreide transportmaatregelen, zijn bij het vervoer van beperkte hoeveelheden buskruit doorgaans minder relevant. Pas wanneer sprake is van grotere hoeveelheden explosieven of complexere transporten, wordt deze aanvullende informatie van groter belang voor de beoordeling van de
aanvraag.
Publicatieplicht
De Wecg bepaalt niet explicitiet dat er een publicatieplicht geldt voor aanvragen of verleende overbrengingsvergunningen.
Vanuit veiligheidsoverwegingen adviseerd het ILT en de Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie dat aanvragen niet openbaar gepubliceerd zouden moeten worden. Dit is belangrijk, omdat de persoonsgegevens dan openbaar gemaakt worden van sportschutters die thuis wapens opslaan; en dat is een groot veiligheidsrisico.
Tips en tricks
De overbrengingsvergunning zal naar verwachting bij de meeste gemeenten niet vaak worden aangevraagd. Het is echter van belang dat de procedure goed is ingericht voor de gevallen waarin dit wel gebeurt. Denk hierbij aan het opnemen van de juiste bevoegdheden in het mandaatregister en het correct toekennen van de leges. De legeskosten zijn wettelijk vastgesteld op € 121.
Conclusie
Met de aangekondigde handhaving door de ILT vanaf 1 september 2026 neemt het belang van het hebben van een overbrengingsvergunning aanzienlijk toe. Gemeenten doen er verstandig aan hun procedures tijdig in te richten en beleid vast te stellen voor de behandeling van deze aanvragen. Voor sportschutters lijkt een vergunning met een langere geldigheidsduur, gekoppeld aan de geldige erkenning uit artikel 17 Wecg, de meest praktische en uitvoerbare oplossing.